Jika anda pernah mengalami rasa sakit perut atau senggugut walaupun bukan waktu haid, anda tidak bersendirian. Sebanyak 20% wanita mengalami senggugut di luar kitaran haid mereka. Kesakitan misteri ini boleh disebabkan oleh pelbagai faktor, daripada ovulasi hingga perubahan pencernaan atau hormon.
Ramai orang secara automatik mengaitkan senggugut dengan haid, tetapi ketidakselesaan pada pelvis atau perut boleh berlaku pada hari lain dalam bulan tersebut. Dengan memahami sebab berlakunya senggugut ini, anda boleh mencari kelegaan dan mengetahui bila untuk berjumpa doktor.
Simptom Rasa Sakit Perut di Luar Haid
Sakit perut yang berlaku ketika bukan haid boleh berbeza dari segi intensiti, tempoh, dan lokasi, menjadikannya kadang-kadang sukar dikenal pasti. Berbeza dengan senggugut haid normal yang lazimnya bersifat sakit memulas dan berterusan, senggugut bukan haid menunjukkan simptom yang pelbagai tertakluk kepada punca utamanya.
Sakit tajam atau tertumpu: Senggugut akibat ovulasi, sista ovari, atau kehamilan ektopik boleh menyebabkan sakit tajam secara tiba-tiba pada satu sisi perut bawah. Kesakitan ini boleh datang dan pergi dengan cepat atau berterusan selama beberapa jam.
Rasa senak atau lenguh: Perubahan hormon, kehamilan awal, atau masalah pencernaan boleh menyebabkan rasa lenguh ringan di seluruh perut bawah atau kawasan pelvis. Ketidakselesaan ini mungkin mirip dengan senggugut haid tetapi biasanya kurang sengit.
Ketegangan atau rasa tarikan: Sesetengah senggugut terasa seperti perut atau pelvis ditarik atau menegang. Ini biasa berlaku semasa peregangan rahim pada kehamilan awal atau ketegangan otot akibat senaman.
Sakit perut memulas: Gangguan usus seperti sembelit atau gas boleh mengakibatkan rasa sakit yang datang dan pergi, selalunya bersama rasa kembung atau perubahan kekerapan ke tandas.
Sakit yang merebak: Sesetengah keadaan, seperti batu karang atau penyakit radang pelvis, boleh menyebabkan kekejangan yang merebak ke belakang, pinggul, atau peha.
Punca Senggugut Selain Haid
Senggugut Akibat Ovulasi
Salah satu sebab paling biasa senggugut di luar haid ialah ovulasi. Senggugut ovulasi biasanya berlaku sekitar hari ke-14 dalam kitaran 28 hari standard. Jika anda menjejak kitaran haid, anda boleh mengenal pasti sama ada ini punca simptom anda.
Semasa ovulasi, folikel di ovari pecah untuk melepaskan telur, kadang-kadang mengganggu tisu sekeliling. Kesakitan boleh dari rasa ringan hingga ketidakselesaan ketara pada satu sisi perut bawah. Sesetengah orang juga mungkin mengalami pendarahan ringan, kembung, atau perubahan lendir serviks pada masa ini. Senggugut ovulasi biasanya tidak berbahaya dan akan hilang dalam sehari atau dua.
Perubahan Hormon
Walaupun bukan waktu haid, perubahan hormon estrogen dan progesteron boleh mencetuskan sakit seperti senggugut. Wanita yang mengalami perimenopause, kitaran tidak tetap, atau tekanan tinggi mungkin mengalami ketidakselesaan pelvis akibat perubahan hormon ini. Jenis senggugut ini biasanya ringan, tetapi boleh menjadi lebih ketara jika kitaran haid sangat tidak teratur.
Punca Berkaitan Sistem Pencernaan
Tidak semua kejang perut berasal dari sistem reproduktif. Masalah pencernaan boleh menghasilkan simptom yang menyerupai senggugut haid. Gas, sembelit, sindrom usus sensitif (IBS), dan kembung boleh menyebabkan ketidakselesaan perut bawah. Berbeza dengan senggugut haid, kesakitan berkaitan pencernaan ini mungkin dipengaruhi oleh makanan, pembuangan air besar, atau diet, dan biasanya berkurang selepas membuang angin atau membuang air besar.
Masalah Saluran Kencing
Sakit perut juga boleh dikaitkan dengan masalah saluran kencing. Jangkitan saluran kencing (UTI), jangkitan pundi kencing, dan batu karang boleh menyebabkan kesakitan pelvis atau perut bawah seperti senggugut haid. Selalunya, keadaan ini disertai simptom lain seperti rasa terbakar semasa membuang air, kerap ke bilik air, air kencing keruh, atau sakit belakang. Rawatan segera penting untuk mengelakkan komplikasi.
Masalah Ginekologi
Beberapa masalah ginekologi boleh menyebabkan senggugut di luar haid:
Endometriosis: Berlaku apabila tisu mirip lapisan rahim tumbuh di luar rahim, biasanya pada ovari, tiub fallopio, atau lapisan pelvis. Kesakitan boleh berlaku pada masa berlainan kitaran haid dan termasuk senggugut tajam atau senak, sakit belakang bahagian bawah, atau sakit semasa hubungan seksual. Kadang-kadang endometriosis boleh menjejaskan kesuburan.
Sista ovari: Kantung berisi cecair pada ovari yang biasa berlaku dan boleh terbentuk semasa kitaran haid. Walaupun banyak sista tidak berbahaya dan hilang sendiri, sesetengah boleh menyebabkan senggugut perut bawah yang datang dan pergi atau tiba-tiba, kembung, atau rasa berat di pelvis. Sista besar mungkin pecah, menyebabkan sakit teruk secara akut dan kadang-kadang loya atau muntah.
Penyakit radang pelvis (PID): Jangkitan pada organ pembiakan, biasanya disebabkan bakteria yang ditularkan secara seksual. Ia boleh menyebabkan senggugut, rasa sakit apabila ditekan (tenderness) pada bahagian bawah perut, dan kadang-kadang demam, keputihan luar biasa, atau sakit semasa membuang air atau hubungan seksual. Tanpa rawatan, PID boleh mengakibatkan sakit kronik atau masalah kesuburan.
Senggugut yang berterusan, teruk, atau sebelah sahaja tidak boleh diabaikan. Berjumpa doktor penting untuk menolak kemungkinan keadaan ini dan menerima rawatan yang sesuai, termasuk ubat, perubahan gaya hidup, atau dalam sesetengah kes, pembedahan.
Faktor Gaya Hidup dan Otot
Kadang-kadang sakit yang berasa seperti senggugut tidak ada kaitan dengan sistem reproduktif sama sekali. Tekanan, keletihan, dehidrasi, atau senaman berat boleh mencetuskan sakit perut atau pinggang. Ketegangan otot pada abdomen atau pelvis boleh menyerupai senggugut haid, terutamanya jika otot teras tegang atau letih. Regangan secara berkala, hidrasi, dan pengurusan tekanan boleh membantu mengurangkan senggugut ini.
Sakit Perut Macam Nak Period Tapi Sebenarnya Mengandung Boleh Berlaku?
Kami sering menerima soalan ini daripada pesakit, dan ya, benar. Mengalami senggugut apabila bukan waktu haid boleh menjadi tanda kehamilan awal.
Kekejangan akibat implantasi dan sakit perut boleh berlaku apabila telur yang disenyawakan melekat pada lapisan rahim, biasanya beberapa hari sebelum tarikh jangkaan haid. Sesetengah orang juga mungkin merasakan tarikan atau regangan ringan apabila rahim mula membesar.
Penting untuk peka kepada tanda amaran. Jika senggugut disertai pendarahan ringan, pening, kesakitan yang teruk, atau sakit menusuk di satu sisi sahaja, ia mungkin menunjukkan kehamilan ektopik, yang memerlukan rawatan segera.
Walaupun sakit perut macam nak period mungkin adalah tanda awal kehamilan, cara terbaik untuk mengesahkan kehamilan ialah dengan melakukan ujian kehamilan. Ujian kehamilan boleh didapati dengan mudah di farmasi berdekatan.
Bila Perlu Jumpa Doktor
Walaupun kebanyakan senggugut di luar haid tidak berbahaya, tanda-tanda tertentu memerlukan perhatian perubatan:
- Kesakitan yang teruk atau tiba-tiba
- Senggugut berterusan yang mengganggu aktiviti harian
- Demam, keputihan luar biasa, atau pendarahan
- Sakit disertai pening, loya, atau muntah
Merekodkan simptom termasuk waktu, lokasi, dan keterukan dapat membantu doktor mengenal pasti punca dan mencadangkan rawatan yang sesuai.
Klinik Kesihatan Wanita di Cheras, KL
Dapat Tahu Punca Sakit Perut Bukan Haid dengan Klinik Azurose
Senggugut tidak semestinya berkaitan dengan haid. Ia boleh berpunca daripada ovulasi, perubahan hormon, masalah pencernaan, jangkitan saluran kencing, keadaan ginekologi, kehamilan awal, atau stres dan ketegangan otot. Memerhatikan kitaran haid, corak simptom, dan faktor gaya hidup membantu anda memahami tubuh dengan lebih baik dan mengurus ketidakselesaan dengan berkesan.
Jika ragu-ragu, berjumpalah dengan doktor kami di Klinik Azurose untuk menolak kemungkinan punca yang lebih serius dan mendapatkan panduan peribadi.
